 |  |  |
U bent hier:
Toekomstplannen voor VLK. Directeur Leo Leys: ‘Alle mensen met kanker hebben recht op goede zorg’
Meer info
Wilt u in het ziekenhuis wel eens met een VLK-vrijwilliger spreken? Wilt u deelnemen aan een groepsactiviteit? In de agenda van dit tijdschrift leest u waar u terecht kan of tot wie u zich het beste richt.
Het tijdschrift Leven, waar dit artikel in gepubliceerd werd, wordt uitgegeven door de Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK). De organisatie goot haar toekomstplannen in een nieuw vijfjarenplan. Op termijn brengt dat fundamentele veranderingen met zich voor de werking van de organisatie. Directeur Leo Leys legt uit hoe de VLK haar dienstverlening bijstuurt en versterkt opdat meer mensen met kanker toegang zouden krijgen tot de beste psychosociale zorg.Tekst: Frederika Hostens en Bart Van Moerkerke, foto: Filip Van Loock, uit Leven 51, juli 2011
Omdat niemand kanker verdient, hebben kankerpatiënten, ex-kankerpatiënten en hun naasten recht hebben op de beste behandeling en de beste psychosociale zorg. Die overtuiging ligt al sinds 2001 aan de basis van de werking van de VLK. Toen stelde de VLK een Charter van de psychosociale rechten van de kankerpatiënt op. Volgens dat charter hebben mensen met kanker recht op goede informatie, op psychologische begeleiding, sociale voorzieningen en lotgenotencontact, op werk en verzekeringen na hun behandeling, enzovoort.
'Die overtuiging is en blijft onze belangrijkste drijfveer’, stelt Leo Leys. ‘De patiënten zijn zeer tevreden over onze initiatieven, maar we vonden het onze plicht om naar de toekomst te kijken en kritisch na te denken over hoe we nog sterker kunnen opkomen voor de rechten van alle kankerpatiënten. We hebben daarom zorgvuldig recente en te verwachten maatschappelijke evoluties in kaart gebracht en onze werking getoetst aan die inzichten.’
Tot welke conclusies heeft die toetsing geleid?
Leo Leys: ‘We willen nog meer kunnen wegen op het beleid, niet alleen op het beleid van de overheid, maar ook van ziekenhuizen, ziekenfondsen, thuiszorgorganisaties, verzekeraars, werkgevers enz. Kortom op het beleid van elke instantie die een grote impact heeft op de realisatie van de rechten waarvoor we ijveren.’
De VLK is onder andere van plan om een ombudsdienst op te richten. Wat is daarvan de bedoeling?
‘Onze ombudsdienst wordt een aanspreekpunt voor alle mensen met kanker die niet de beste behandeling en zorg krijgen. De VLK zal daarvoor uiteraard samenwerken met bestaande ombudsdiensten, zoals van de ziekenhuizen en ziekenfondsen. De ombudsdienst zal de individuele belangen van patiënten en hun naasten behartigen en problemen proberen op te lossen, maar ook aanbevelingen doen voor structurele oplossingen voor vaak opduikende klachten. ’
Welke rol ziet de VLK voor zichzelf weggelegd op het vlak van psychosociale zorg?
‘De vraag naar psychosociale zorg is de voorbije jaren sterk toegenomen en zal de volgende jaren blijven toenemen. Naar schatting 250.000 mensen in Vlaanderen worden vandaag voor kanker behandeld of werden er ooit voor behandeld en moeten verder leven met de gevolgen ervan.
De individuele begeleiding door vrijwilligers en onze infosessies en make-up- en verzorgingsworkshops in de ziekenhuizen willen we uitbreiden, zodat uiteindelijk nog meer patiënten ervan kunnen genieten.Een kwart tot een derde van hen heeft behoefte aan psychosociale zorg. De VLK kan onmogelijk zelf tegemoetkomen aan alle psychosociale noden van al deze mensen, onze mogelijkheden zijn beperkt. We proberen daarom de reguliere zorginstanties - zoals ziekenhuizen, ziekenfondsen en thuiszorgorganisaties - te motiveren om het werk op te nemen dat wij belangrijk vinden, zodat het op veel meer plaatsen kan gebeuren.
De zorg moet in de eerste plaats goed zijn in de reguliere zorgsector en daar willen wij als rechtengedreven organisatie voor opkomen – dáár ligt onze taak. In plaats van zelf te proberen zo veel mogelijk patiënten te helpen, willen we een voortrekkersrol spelen in de zorg voor kankerpatiënten.’
Hoe ziet u die voortrekkersrol?
‘We willen een motor en inspirator zijn van meer en betere psychosociale zorg. Met het oog daarop versterken we onze netwerking en zetten we overlegplatformen op voor professionele zorgverleners, en blijven we meer dan ooit actief in de ziekenhuizen. De individuele begeleiding door vrijwilligers en onze infosessies en make-up- en verzorgingsworkshops in de ziekenhuizen zijn goed voor nagenoeg 75% van de patiëntencontacten – er waren er maar liefst 20.610 in 2010. Het zijn activiteiten met een grote meerwaarde die we absoluut willen behouden en uitbreiden, zodat uiteindelijk nog meer patiënten ervan kunnen genieten. Daarnaast zullen we ook een aanbod voor kwetsbare groepen ontwikkelen.’
Aan welke doelgroepen denkt u zoal?
'Het gaat niet alleen om mensen waarvan we met grote zekerheid weten dat ze bepaalde zorg niet krijgen, zoals allochtonen en jongvolwassenen waarvoor de VLK al een werking heeft opgestart, maar ook om bijvoorbeeld patiënten met een zeldzame kanker of bejaarde patiënten. We willen pilootprojecten en modellen ontwikkelen die deze doelgroepen de zorg en ondersteuning geven waar ze recht op hebben. Als de projecten succesvol zijn, is het de bedoeling organisaties in de gezondheids- en welzijnssector te sensibiliseren om ze op te nemen in hun reguliere werking.’
Welke impact heeft het vijfjarenplan van de VLK op haar dienstverlening voor patiënten?
‘De VLK zet haar dienstverlening vanuit haar hoofdzetel in Brussel onverminderd voort. Denk bijvoorbeeld aan het Kankerfonds voor patiënten met financiële problemen, de Vlaamse Kankertelefoon, de Prostaatkankerlijn, de patiënteninformatie via dit magazine en andere kanalen, het kinderkamp en de activiteiten voor broers en zussen van kankerpatiëntjes, de samenwerking met zelfhulpgroepen en de vrijwilligersschool…'
De VLK blijft dus een beroep doen op vrijwilligers voor haar dienstverlening
'Absoluut. Vrijwilligersondersteuning is voor patiënten en mensen uit hun naaste omgeving van groot belang.
De VLK zal in de toekomst nog meer vrijwilligers opleiden.Ze bieden een luisterend oor, geven informatie, kunnen problemen signaleren aan de zorgverleners, verwijzen door naar andere dienstverlening, enzovoort. Het zijn bovendien "professionele" vrijwilligers, met de nodige opleiding en ervaring. Patiënten die een beroep doen op een VLK-vrijwilliger kunnen met andere woorden zeker zijn van de kwaliteit van de begeleiding. Ook in de pilootprojecten voor kwetsbare groepen zijn vrijwilligers hard nodig. De VLK zal in de toekomst nog meer vrijwilligers opleiden en versterkt daarom haar vrijwilligersschool.'
Wat verandert er dan wel?
'In onze regionale dienstverlening verandert er heel wat. Op 30 juni 2011 sluiten we onze inloophuizen omdat het aantal patiënten dat spontaan en individueel naar het inloophuis komt, zeer beperkt is. Per inloophuis zijn er gemiddeld slechts twee nieuwe "inlopers" per week. Met de groepsactiviteiten, vooral themamomenten en lotgenotenbijeenkomsten, bereiken we wel heel wat patiënten, maar die activiteiten kunnen ook op andere plaatsen worden georganiseerd. De inloophuizen vragen een te grote inzet van mensen en middelen. Voor elk inloophuis zijn er twee beroepskrachten nodig (om afwezigheden en vakanties op te vangen) en twee keer vijf vrijwilligers om elke werkdag in de voor- en namiddag permanentie te verzorgen. En dan zijn er ook nog de vaste huisvestingskosten, zoals huur, gas en elektriciteit. Door de inloophuizen te sluiten, maken we mensen en middelen vrij om de doelstellingen waarover ik het eerder had, te realiseren.’
Waar kunnen de patiënten die vroeger vaak langsgingen in een inloophuis, voortaan terecht?
'Ze kunnen individuele begeleiding door een vrijwilliger krijgen. Ze kunnen ook naar de groepsactiviteiten, zoals de lotgenotenbijeenkomsten en themamomenten, blijven gaan. Die kunnen worden voortgezet, op een andere locatie. De VLK gaat dit bespreken met verschillende partners die deze activiteiten in de toekomst zouden kunnen organiseren: ziekenhuizen, mutualiteiten, thuiszorgorganisaties en zelfhulpgroepen.’