LinksSitemapContact
U bent hier:

Veelgestelde vragen over borstkankerscreening

Meer lezen

  • over borstkanker
  • De folder Borstkankerscreening in Vlaanderen. Een antwoord op uw vragen... is te lezen, af te drukken of te bestellen via de pagina Publicaties

Voor professionele zorgverleners

Op de website www.borstkankeropsporing.be staat meer informatie voor professionele zorgverstrekkers en bij het project betrokken organisaties (o.a. een lijst van de erkende mammografische centra).

  1. Wat is borstkanker?
  2. Hoe groot is het risico dat ik borstkanker krijg?
  3. Hoe gevaarlijk is borstkanker?
  4. Wat is de oorzaak van borstkanker?
  5. Kan ik vermijden dat ik borstkanker krijg?
  6. Waarom is het opsporen van borstkanker in een vroeg stadium zo belangrijk?
  7. Voor wie is dit bevolkingsonderzoek bedoeld?
  8. Waar moet ik heen om een mammografie te laten nemen?
  9. Hoeveel kost een mammografie?
  10. Hoe vaak kan of moet ik een mammografie laten nemen?
  11. Is het onderzoek verplicht?
  12. Komt er bij het nemen van een mammografie straling vrij?
  13. Doet het pijn om een mammografie te laten nemen?
  14. Hoelang duurt het onderzoek?
  15. Wat gebeurt er met de foto's?
  16. Hoe en wanneer verneem ik het resultaat van het onderzoek?
  17. Wat kan er in de brief met het resultaat staan?
  18. Hoe betrouwbaar is het resultaat?
  19. Hoe zit het met de privacy van mijn gegevens?
  20. Ik ben ouder dan of jonger dan de doelgroep en wil toch een mammografie laten nemen. Wat moet ik doen?
  21. Wat moet ik doen als ik minder dan 2 jaar geleden een mammografie heb laten nemen en ik krijg toch een uitnodiging?
  22. Wat moet ik doen als ik in behandeling ben voor borstkanker?
  23. Borstkanker tijdig opsporen: wat kan ik zelf doen?

1. Wat is borstkanker?

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Als het gezwel niet wordt verwijderd of bestraald, zullen de kankercellen steeds verder doordringen in het gezonde borstweefsel. De kans bestaat ook dat kankercellen zich verspreiden, onder andere via het lymfestelsel. Dat lymfestelsel speelt een belangrijke rol bij de productie van afweerstoffen tegen ziekteverwekkers. Het bestaat uit lymfevaten en lymfeklieren of lymfeknopen. De meeste lymfevaten in de borst leiden naar lymfeklieren in de oksel. Als borstkankercellen de lymfeklieren onder de arm bereiken, kunnen ze verder groeien en zich van daaruit verder uitzaaien. Ook via het bloed kunnen kankercellen zich verspreiden.

Meer lezen over borstkanker en de behandeling

Terug naar boven

2. Hoe groot is het risico dat ik borstkanker krijg?

Borstkanker treft in Vlaanderen één op negen vrouwen vóór hun 75ste levensjaar. Borstkanker komt voor op alle leeftijden maar de kans neemt toe met het ouder worden. De gemiddelde leeftijd ligt rond de 55.

Terug naar boven

3. Hoe gevaarlijk is borstkanker?

Borstkanker is de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen tussen 50 en 69 jaar. Maar hoe vroeger borstkanker ontdekt wordt, hoe groter de kans op volledige genezing. Tegenwoordig overleven ongeveer 3 op 4 vrouwen borstkanker.

Terug naar boven

4. Wat is de oorzaak van borstkanker?

In de meeste gevallen is geen duidelijke oorzaak van borstkanker aanwijsbaar. Wel weten we dat sommige vrouwen een groter risico op borstkanker lopen dan andere vrouwen:

  • Vrouwen ouder dan 50 jaar.
  • Vrouwen met een familiale of erfelijke voorbeschiktheid: vrouwen met meerdere verwanten aan dezelfde kant van de familie die borst- en/of eierstokkanker gehad hebben.
  • Vrouwen die vroeger al borstkanker gehad hebben.
  • Vrouwen die vroeg menstrueerden (vóór hun 12 jaar), laat in de overgang kwamen of weinig of geen kinderen hebben, of hun eerste kind op latere leeftijd kregen.
  • Vrouwen die voor menopauzale klachten een hormoonbehandeling nemen die bestaat uit een combinatie van oestrogeen en progestageen. Het risico op borstkanker neemt toe bij langdurig gebruik van deze hormooncombinatie.
  • Vrouwen met overgewicht en dan vooral overgewicht na de menopauze.
  • Vrouwen die dagelijks twee of meer glazen alcohol gebruiken

Wie denkt een hoger risico te lopen, hoeft niet meteen voor borstkanker te vrezen. Net zomin als iemand die geen risicofactor bij zichzelf herkent, geen borstkanker zou kunnen krijgen. Bespreek voor alle zekerheid uw eigen risico met uw huisarts of gynaecoloog.

Terug naar boven

5. Kan ik vermijden dat ik borstkanker krijg?

Met een actieve levenstijl en een gezonde voeding kan u op elke leeftijd de kans op borstkanker verkleinen. Maar alle risico's op borstkanker uitsluiten kan niet. Het enige dat we écht kunnen doen is de ziekte vroegtijdig opsporen zodat er snel ingegrepen kan worden. Probleem is dat borstkanker lange tijd in het lichaam kan sluimeren zonder dat u er iets van merkt. Kleine tumoren veroorzaken immers meestal geen klachten. De beste manier om borstkanker in een vroeg stadium toch te ontdekken is een röntgenfoto van de borsten (mammografie) te laten nemen.

Terug naar boven

6. Waarom is het opsporen van borstkanker in een vroeg stadium zo belangrijk?

Hoe vroeger borstkanker ontdekt wordt, hoe groter de kans op volledige genezing. Een klein gezwel kan makkelijk verwijderd worden. Meestal kan de borst zelf gespaard blijven en is er nadien weinig of niks van de ingreep te merken.

Terug naar boven

7. Voor wie is dit bevolkingsonderzoek bedoeld?

Het onderzoek is voor alle vrouwen in Vlaanderen vanaf 50 tot en met 69 jaar, waarbij de eerste dag van het kalenderjaar waarin u 50 wordt en de laatste dag van het kalenderjaar waarin u 69 jaar wordt als referentie gelden.
Ook als u nog nooit last van uw borsten hebt gehad, dan nog laat u best een mammografie nemen.
Merkt u iets verdachts aan uw borsten, hebt u klachten of voelt u zich ongerust, ga dan zo vlug mogelijk naar uw huisarts of gynaecoloog.

Terug naar boven

8. Waar moet ik heen om een mammografie te laten nemen?

De screeningsmammografie moet genomen worden in een radiologische eenheid die door de Vlaamse overheid erkend is. Uw huisarts of gynaecoloog beschikt over een lijst en zal u naar een erkende radioloog doorverwijzen. Als u de rechtstreekse uitnodiging afwacht, dan staat op de brief precies vermeld waar en wanneer u verwacht wordt. Wenst u elders uw mammografie te laten nemen, bel dan voor meer informatie naar het nummer op de uitnodigingsbrief of naar de het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, afdeling Preventieve en Sociale Gezondheidszorg, tel. 02/553.35.09 of http://www.borstkankeropsporing.be.
Voor de regio's waar geen erkende radiologische eenheden zijn, kan een rondrijdende radiologische eenheid ingeschakeld worden: de mammobiel.

Terug naar boven

9. Hoeveel kost een mammografie?

De tweejaarlijkse screeningsmammografie is gratis voor vrouwen uit de doelgroep, die in orde zijn met hun ziekteverzekering.

Terug naar boven

10. Hoe vaak kan of moet ik een mammografie laten nemen?

Het is belangrijk dit onderzoek om de twee jaar te herhalen bij alle vrouwen van 50 tot en met 69 jaar, waarbij de eerste dag van het kalenderjaar waarin u 50 wordt en de laatste dag van het kalenderjaar waarin u 69 jaar wordt als referentie gelden. Vraag uw huisarts of gynaecoloog om een doorverwijzing, of wacht op de uitnodigingsbrief van het regionaal screeningscentrum.

Terug naar boven

11. Is het onderzoek verplicht?

Neen, het onderzoek is niet verplicht. De beslissing om u te laten onderzoeken neemt u zelf, eventueel in overleg met uw arts.

Terug naar boven

12. Komt er bij het nemen van een mammografie straling vrij?

Ja, er komt straling vrij, maar de huidige mammografietoestellen zijn zodanig ontworpen dat er zo goed als geen gevaar voor de gezondheid is. Om de hoeveelheid straling te beperken wordt de borst bovendien enigszins samengedrukt. Ook als u in de voorbije twee jaar andere röntgenfoto's hebt laten nemen (bijvoorbeeld bij de tandarts of na een breuk), kan u gerust een mammografie laten nemen.

Terug naar boven

13. Doet het pijn om een mammografie te laten nemen?

Sommige vrouwen vinden het onaangenaam of pijnlijk om een mammografie te laten nemen omdat de borst even wordt samengedrukt. Dit is echter nodig om een scherpe foto te bekomen en om de hoeveelheid straling te beperken. Dit gevoel verdwijnt snel na het onderzoek. Om de onaangename gewaarwording te beperken, laten vrouwen die nog menstrueren, best een mammografie nemen tussen de vierde en de twaalfde dag na het begin van de menstruatie.

Terug naar boven

14. Hoelang duurt het onderzoek?

De foto's nemen duurt slechts enkele minuten. Na de mammografie moet u nog even blijven wachten tot de foto's ontwikkeld zijn, om te zien of de kwaliteit in orde is. Het hele onderzoek, met aan- en uitkleden erbij, duurt hooguit een half uur.

Terug naar boven

15. Wat gebeurt er met de foto's?

De foto's worden door minstens twee radiologen beoordeeld. Zij gaan na of er afwijkingen te zien zijn in uw borsten. Nadien worden de foto's bewaard om bij een volgende mammografie als vergelijkingspunt te dienen.

Terug naar boven

16. Hoe en wanneer verneem ik het resultaat van het onderzoek?

Omdat uw foto's door minstens twee radiologen beoordeeld worden, kan onmiddellijk na het onderzoek nog niets gezegd worden over het resultaat. Binnen drie weken krijgt u een brief toegestuurd met de uitslag van het onderzoek. Een gedetailleerde uitslag gaat naar de arts die u heeft doorverwezen of naar de arts wiens naam u heeft opgegeven toen u een mammografie liet nemen.
Uw huisarts (als dit niet de doorverwijzende arts is) ontvangt eveneens de uitslag. Ten slotte kan de uitslag ook opgestuurd worden naar een andere arts als u dat wil.

Terug naar boven

17. Wat kan er in de brief met het resultaat staan?

De ervaring leert dat bij ongeveer 95% van de vrouwen geen afwijkingen worden vastgesteld en dat er dus geen verder onderzoek nodig is. In dat geval hoeft u niets te doen. U moet pas over twee jaar opnieuw een mammografie laten nemen. U kan hiervoor een voorschrift vragen aan uw huisarts of gynaecoloog of ingaan op een uitnodiging die u tegen die tijd zal ontvangen.
Wordt er toch een afwijking vastgesteld, dan wordt u gevraagd contact op te nemen met uw huisarts of gynaecoloog. Bijkomend onderzoek is dan nodig. Panikeer niet, want in 90% van die gevallen wijst dat bijkomend onderzoek uit dat er geen sprake is van borstkanker, maar enkel van een goedaardige aandoening.

Terug naar boven

18. Hoe betrouwbaar is het resultaat?

Het risico op een foute uitslag is klein. Er wordt heel veel aandacht besteed aan de kwaliteit van de screeningsmammografieën. De apparatuur is streng gecontroleerd en wordt bediend door bekwame mensen in een erkende radiologische eenheid. Uw foto's worden door twee radiologen onafhankelijk van elkaar beoordeeld. Als de twee radiologen het niet eens zijn, overleggen ze en eventueel wordt een derde radioloog geraadpleegd.
Die zorgvuldige kwaliteitsbewaking is ook de reden waarom het resultaat drie weken op zich kan laten wachten.

Terug naar boven

19. Hoe zit het met de privacy van mijn gegevens?

Al uw gegevens vallen onder het medisch beroepsgeheim. De informatie wordt beheerd met respect voor de bepalingen in de wet op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Er worden een aantal gegevens bijgehouden. Op basis van deze gegevens kan het bevolkingsonderzoek worden geëvalueerd en bijgestuurd.

Terug naar boven

20. Ik ben ouder dan of jonger dan de doelgroep en wil toch een mammografie laten nemen. Wat moet ik doen?

Het onderzoek is voor alle vrouwen in Vlaanderen vanaf 50 tot en met 69 jaar, waarbij de eerste dag van het kalenderjaar waarin u 50 wordt en de laatste dag van het kalenderjaar waarin u 69 jaar wordt als referentie gelden.
Vrouwen die niet binnen deze doelgroep vallen en zich toch willen laten onderzoeken, kunnen best hierover hun huisarts of gynaecoloog om advies vragen. Die zal indien nodig een voorschrift voor een mammografie geven. Die mammografie, die buiten de borstkankerscreening valt, is niet gratis.

Terug naar boven

21. Wat moet ik doen als ik minder dan 2 jaar geleden een mammografie heb laten nemen en ik krijg toch een uitnodiging?

Voor wie minder dan 2 jaar geleden een mammografie heeft laten nemen is het nog te vroeg om zich opnieuw te laten onderzoeken. In dat geval deelt u dit mee aan het regionaal screeningscentrum dat de uitnodiging heeft verstuurd. U kan dit doen op het telefoonnummer dat op de uitnodiging vermeld zal staan.

Terug naar boven

22. Wat moet ik doen als ik in behandeling ben voor borstkanker?

Wie borstkanker heeft of gehad heeft, volgt het advies van zijn behandelende arts, die op geregelde tijdstippen een mammografie zal aanraden. Deze vrouwen vallen buiten de borstkankerscreening. Vrouwen met borstkanker die toch uitgenodigd worden, brengen het regionaal screeningscentrum dat de uitnodiging heeft verstuurd, hiervan best op de hoogte, opdat zij bij een volgende ronde niet meer uitgenodigd worden. Het telefoonnummer van het regionaal screeningscentrum staat vermeld op de uitnodiging.

Terug naar boven

23. Borstkanker tijdig opsporen: wat kan ik zelf doen?

Tussen de tweejaarlijkse screening houdt u best zelf in het oog of er iets aan uw borsten verandert. Dat kan door uw borsten geregeld te bekijken en te betasten (bijvoorbeeld tijdens het wassen). Als u veranderingen ziet of voelt (een knobbeltje, vochtverlies, een kuiltje in de borst, een ingetrokken tepel, huiduitslag, een ontsteking,.), gaat u best zo vlug mogelijk naar uw huisarts of gynaecoloog.

Terug naar boven