 |  |  |
U bent hier:
Nieuw VLK-project relaxatie. Rita Vancoillie: "Relaxatie verdrijft spanning en angst"
Schrijf ons!
Stuur uw reactie op artikels uit het tijdschrift Leven naar de brievenbus@tegenkanker.be, de lezersrubriek van het tijdschrift. We nemen uw brief mogelijk op in het volgende nummer van Leven.
"Eind vorig jaar volgde ik tien sessies relaxatieoefeningen in Brugge. Ik kan het iedereen aanraden. Op momenten van spanning of als je zit te piekeren, helpen relaxatietechnieken om tot rust te komen." Dat zegt Rita Vancoillie. Ze werd in 2003 met succes behandeld voor borstkanker maar stress en onzekerheid steken nog geregeld de kop op. Tekst: Bart Van Moerkerke, uit Leven 27, juli 2005
Rita Vancoillie heeft een schoenenwinkel in het West-Vlaamse Lo. Als ik aankom, helpt ze net een man in de moeilijke zoektocht naar gepast schoeisel voor het communiefeest van zijn kind. Het is Rita niet aan te zien maar ze heeft een moeilijke nacht achter de rug, zo vertelt ze even later. "Gisteren kreeg ik te horen dat bij een lotgenote, een goede vriendin, opnieuw kanker is vastgesteld. In bed lag ik te piekeren en te huilen. De relaxatieoefeningen kwamen goed van pas. Ik concentreerde me op mijn ademhaling en ben toch in slaap gevallen."
Kussen en deken
In het najaar van 2004 reed Rita Vancoillie tien maandagen naar Brugge voor relaxatieoefeningen. "We waren daar met een kleine groep kankerpatiënten. We lagen op een matje, met een kussen en een deken. Het licht was uit, er speelde zachte muziek. Claudine, die de sessies begeleidde, leerde ons technieken aan om rustig te ademen en om ons hele lichaam te ontspannen. En of het werkte! Ik ben twee keer ingedommeld. Thuis vonden ze dat wel grappig, op maandag vroegen ze me soms of ik weer een dutje ging doen in Brugge."
De lessen liggen inmiddels enkele maanden achter de rug, maar Rita maakt nog geregeld gebruik van de technieken die ze er aanleerde. Overdag is er met drie opgroeiende kinderen en de schoenenwinkel niet veel tijd om te piekeren maar 's avonds slaan de onzekerheid en de stress soms toe. "De diagnose borstkanker werd gesteld op tweede kerstdag van 2002. Op 11 februari 2003 onderging ik een amputatie en een reconstructie met eigen buikweefsel. Daarna volgden zes maanden chemotherapie. Sindsdien verloopt alles goed maar de angst om te hervallen is natuurlijk nooit ver weg. Zeker in bed is er tijd te over om te piekeren. Dan bekruipt me wel eens een heel benauwd gevoel. Relaxatieoefeningen helpen om die spanning te doen wegebben. Heel af en toe maak ik er ook overdag gebruik van. Enkele weken geleden voelde ik me zeer vermoeid, alsof ik in een week chemotherapie zat. Ik ben in de zetel gaan liggen, concentreerde me op mijn ademhaling en mijn lichaam, en sliep in. Dat zou me zonder de relaxatietechnieken nooit gelukt zijn. Ik gebruik de oefeningen zelfs voor dingen die niets met kanker te maken hebben, bijvoorbeeld om mijn zenuwen in bedwang te houden als ik bij de tandarts langsga."
Doorbijten
Rita Vancoillie steekt niet weg dat ze er soms tegenop zag om op haar vrije maandagnamiddag naar Brugge te rijden. Nu is ze zeer tevreden dat ze doorbeet. Ze raadt iedereen die met stress en angstgevoelens kampt, aan relaxatietherapie te volgen. "Jammer dat het project niet vroeger bestond. Zeker in de periode vanaf de diagnose tot het einde van de chemotherapie had ik er ongelofelijk veel aan gehad. Toen wogen de onzekerheid en de spanning het zwaarst. Maar misschien had ik toen de moed en de kracht niet gehad om relaxatiesessies te volgen."
Relaxatietherapeut Jef Houbrechts: "Ontspanningsoefeningen verhogen de levenskwaliteit"
"Relaxatietherapie verhoogt de levenskwaliteit, zowel fysiek als psychisch." Dat zegt Jef Houbrechts. Hij begeleidt al vijftien jaar mensen bij het aanleren van ontspanningstechnieken en is een van de therapeuten van de sessies die de Vlaamse Liga tegen Kanker in het najaar organiseert in alle Vlaamse provincies.
Jef Houbrechts en zijn collega-therapeuten kwamen onlangs bij elkaar om de inhoud van de VLK-relaxatiesessies vast te leggen. Ze willen kankerpatiënten zogenaamde 'autogene' technieken bijbrengen, technieken waarbij men leert zich te ontspannen door concentratie en meditatie. De basis van die autogene training is een goede, rustige ademhaling vanuit de buik. "Bij spanning of angst ga je sneller en meer via de borstkas ademen", zegt Jef Houbrechts. "Op lange termijn kan dit leiden tot vermoeidheid, je duizelig voelen en soms zelfs tot hyperventilatie. Het is beter om via de buik te ademen. Iedereen kan dat. Als je helemaal ontspannen bent, adem je automatisch vanuit de buik. Je buik gaat omhoog bij het inademen en omlaag bij het uitademen, dat vraagt geen enkele inspanning. Het komt erop aan die techniek ook toe te passen op momenten van stress en angst. Dat willen we de deelnemers aan de relaxatiesessies aanleren."
Naast de ademhalingstechnieken komen in de training ook oefeningen aan bod om de spieren te ontspannen. De deelnemers overlopen langzaam verschillende lichaamsdelen en stellen zich voor dat die zwaar en warm worden. Jef Houbrechts. "Dat vraagt wat oefening maar eens je de techniek onder de knie hebt, werkt die enorm ontspannend. Het is wetenschappelijk vastgesteld dat de lichaamsdelen waarop je je concentreert ook daadwerkelijk warmer worden. Autogene training heeft dus niets te maken met new age of allerlei methodieken in de alternatieve sfeer, het is een erkende techniek die psychologen en therapeuten al tientallen jaren toepassen."
Aanvullende methode
Kanker leidt tot spanning, dat is normaal. Die spanning kan op veel verschillende manieren tot uiting komen. Mogelijke symptomen zijn: niet meer kunnen slapen, verward zijn, hyperventileren, geen eetlust meer hebben, zeer droevig zijn, voortdurend piekeren, agressief reageren. Relaxatietherapie is een van de middelen om beter met die spanning te leren omgaan. Jef Houbrechts: "Alleen al je gedachten op iets anders zetten en rustig even wat tijd nemen voor jezelf, werkt heilzaam. Ontspanningsoefeningen kunnen het piekeren stoppen waardoor je makkelijker in slaap geraakt. Als je een lastig onderzoek moet ondergaan, kunnen de oefeningen je helpen aan iets anders te denken. Ze kunnen je ook de pijn even doen vergeten: vergelijk het met het opgaan in een mooie film waardoor je je minder bewust bent van pijn."
"De aangeleerde relaxatietechnieken geven je een zekere controle over je spierspanning. In stresserende situaties laat dat toe de angst te verlichten. Daardoor is het niet altijd nodig naar medicatie te grijpen om de spanning onder controle te krijgen. Begrijp me niet verkeerd, relaxatie is geen wondermiddel. Als je in paniek bent of als de stress zeer groot is, zal je wellicht enkel rust vinden als je een slaapmiddel inneemt. Maar relaxatie is wel een belangrijke aanvullende methode die de fysieke en de psychische levenskwaliteit kan verhogen."