 |  |  |
U bent hier:
Marileen Hoornaert: 'Gespreksgroep leerde me wie ik in wezen ben'
Kanker treft niet alleen het lichaam. Heel het leven van mensen met kanker komt op de helling te staan. Ze verliezen greep op hun leefsituatie. Alles wat tot dan toe vanzelfsprekend was, is het niet meer. Gevoelens van onzekerheid, kwaadheid, verdriet, angst en onmacht overspoelen hen. Om mensen te ondersteunen in het omgaan met hun ziekte zijn er in de schoot van de Vlaamse Liga tegen Kanker gespreksgroepen ontstaan. In een gespreksgroep praten lotgenoten met elkaar onder de deskundige begeleiding van een psycholoog. Een deelneemster en een begeleidster getuigen.
Tekst: Kristel Bruynseels, uit Leven24, oktober 2004
Marileen Hoornaert is vijftig jaar, getrouwd en moeder van drie volwassen kinderen. In januari 2003 werd ze geopereerd aan de eierstokken en de baarmoeder wegens kanker. Wij ontmoeten haar in het gezellige inloophuis in Brugge, waar ze zich ontpopt tot een warme vrouw die enthousiast vertelt over de bijeenkomsten.
Marileen Hoornaert: 'Ook al ben ik kankerpatiënte, toch ben ik erg actief: ik zing in een koor, ik verzorg de cafetaria van een dansgroep, ik ben leesmoeder in een school, ik ben er voor mijn gezin& Door de gespreksgroep heb ik geleerd wie ik in wezen ben en wat ik nodig heb om me goed te voelen. Bij mij is dat sociaal contact en activiteit. Zet me niet alleen achter een computer want dat loopt mis. Vanuit dat inzicht ben ik zelf in actie geschoten, want als je thuis zit te wachten, gebeurt er niks. Ook dat heb ik tijdens de sessies geleerd: beseffen dat je niet zonder de ander kunt, maar tegelijk dat je zelf initiatief moet nemen.'
De moeite waard
'Na de behandelingen viel ik in een zwart gat: niks om handen en veel tijd om te piekeren. Een vriendin vertelde me over de gespreksgroep en zo ben ik erin gerold. Ik kan je haast niet uitleggen hoe ondersteunend het praten met lotgenoten is. Wij hoeven elkaar niets meer uit te leggen, met twee woorden weet een ander wat je bedoelt. Wij hebben het niet zo veel over onze ziekte, wel over onszelf. Zo leren we onszelf kennen, wie we zijn, wat we nodig hebben, wat energie neemt of geeft, we leren uiting geven aan onze opgekropte emoties, en heel belangrijk: we luisteren zonder een oordeel te vellen. Het effect daarvan is dat je jezelf weer de moeite waard vindt en dat waarmee je zit ook. Dat kan allemaal omdat er heel veel vertrouwen en respect is in zo'n groep. Je mag praten als je wil, maar je moet niet. Er is heel veel begrip voor elkaar en van daaruit is er een hechte band ontstaan. Wij zijn vrienden voor het leven, daar ben ik zeker van.'
'De gespreksgroep heeft me veel goeds gebracht, assertiviteit bijvoorbeeld. Tegen wie me wil sparen, zeg ik: "Laat me zelf mijn keuzes maken. Als ik je vanavond niet kan komen helpen, dan zeg ik dat wel, maar ik wil niet dat jij de beslissing in mijn plaats neemt." Mensen denken algauw dat je toch te moe bent om nog zinvol bezig te zijn en dat is niet zo. En gaat het een dag niet, dan kan ik daar droevig over zijn en rusten, zonder me schuldig te voelen. Dat heb ik hier ook geleerd, dat alle gevoelens er mogen zijn. Zo ga ik ook om met mijn kankerpatiënt-zijn. Ik ben veel milder voor mezelf en anderen geworden. Mijn beste vriendin zegt me: "Onze vriendschap is tederder geworden." Is dat niet mooi?'
Leesmoeder
'Het klinkt misschien hoogdravend, maar door te praten met lotgenoten en door de begeleiding van de psychologe, weet ik nu dat ik een talent heb en dat ik daar nog wat mee kan doen. Mijn leven is niet voorbij en ik kan me zelfs nog nuttig maken ook! Ik ben een prater en ik ben een diepe ervaring rijker, daarmee kan ik weer anderen verder helpen, want ik heb tijd! Met Nieuwjaar kregen we als opdracht een nieuwjaarsbrief te schrijven aan onszelf: waar we naartoe wilden, wat we al bereikt hadden, waar we nu stonden. Ik besloot dat ik dolgraag opnieuw leesmoeder wilde worden in de school. Een week later ben ik zelf naar de directeur gestapt en na een paar dagen zat ik al in de klas te lezen! Zonder de steun van de groep had ik dat nooit gedaan. De gespreksgroep is het beste wat me in jaren overkomen is en wat ik daar heb opgedaan aan inzichten en ervaringen, neemt niemand me nog af.'
Wat is en doet een gespreksgroep?
Edith Ide is psychologe en begeleidt al tien jaar gespreksgroepen die de VLK organiseert.
'We werken in de gespreksgroep rond een aantal thema's: hoe leer je de signalen van je lichaam gewaarworden en je fysieke mogelijkheden en beperkingen erkennen? We staan stil bij het beeld dat je hebt van jezelf en werken aan een positief zelfwaardegevoel. Welke gevoelens en emoties ervaar je, waar ben je bang voor, waar voel je dat in je lijf, welke gevoelens onderdruk je, hoe kan je er uiting aan geven? Wat is belangrijk voor jou, wat maakt jou gelukkig en wat wil je met je leven, nu? We werken met deze thema's, maar we passen ons voortdurend aan aan wat er in de groep gebeurt en wat op een bepaald moment voor de groep belangrijk lijkt.'
'Concreet zijn de sessies zo opgebouwd: de deelnemers vertellen eerst hoe het met hen gaat; daarna wordt gewerkt en gepraat rond een thema en meestal eindigen we met een moment van ontspanning, stil worden, een ademhalingsoefening& Er zijn tien sessies met groepjes van 8 tot 12 deelnemers. De gespreksgroep staat open voor alle mensen met kanker. Het is net door de grote verscheidenheid in beleving dat mensen veel van elkaar kunnen leren. Het enige wat ik vraag is dat mensen bereid zijn stil te staan bij wat die ervaring met kanker voor hen betekent. En ze moeten dit met andere mensen willen delen om daardoor zelf beter met hun ziekte te kunnen omgaan.'
'Wat ik zie gebeuren in de loop van de tien sessies, is dat mensen erachter komen dat ze meer zijn dan hun zieke lichaam, dat ze zichzelf beter leren begrijpen. Ze weten wat belangrijk is voor hun leven en gaan ervoor. Ze streven nieuwe levensdoelen na en leren intenser genieten van elk moment. Niet zelden vinden mensen hun levensvreugde en creativiteit terug, werken actief mee aan hun genezingsproces en krijgen weer zin in het leven. Ik ben dan ook ontzettend gelukkig en dankbaar veel mensen te zien bewegen, te zien groeien in zelfbewustzijn en op die manier hun levenskwaliteit te verbeteren. En dat is, denk ik, de uiteindelijke bedoeling van onze gespreksgroepen. En eerlijk, heel vaak slagen we daar samen heel goed in.'