Kris Gelaude schreef inspirerend en ontroerend boek over haar zieke dochter
Zes jaar geleden kreeg de toen 22-jarige Silke de ziekte van Hodgkin, een soort lymfklierkanker. Ze onderging een eindeloze reeks onderzoeken, chemobehandelingen, bestralingen, een beenmergtransplantatie en vocht meer dan drie jaar voor haar leven. Een enorme beproeving voor het hele gezin. Haar moeder Kris schreef een poëtisch en gevoelig boek over de lange, moeilijke weg naar beterschap.Tekst: Kathleen Vereecken, uit Leven 8, oktober 2000
"Kris Gelaude (1943) is huismoeder, freelance vormingswerkster en redactrice. Sinds jaren werkt zij mee aan allerhande publicaties en artikelen. Ze is ook actief als keramiste en publiceerde twee verzenbundels," lees ik op de achterflap van Teder Asiel. Een creatieve duizendpoot. Toen ik haar ging opzoeken, verwachtte ik een hyperactief type dat aan snel tempo door het leven raast, maar niets is minder waar. Om te beginnen is het boek zelf het bewijs van het tegendeel: het is het rustige, eerlijke relaas van een moeder die oog in oog komt te staan met haar zwaar zieke dochter. Ter geruststelling: Silke (de naam is, op verzoek van de dochter zelf, fictief) - inmiddels 28 stelt het verrassend goed. En dan is er natuurlijk Kris zelf, die dezelfde rust en wijsheid uitstraalt als de woorden in haar boek. Ze vertelt eerlijk over alle dingen die haar in die lange, moeilijke periode geraakt hebben.
Silke
Uit het boek: "Natuurlijk ben jij nog steeds wie je was. En toch is niets hetzelfde gebleven."
Kris: "Silke heeft altijd een nogal rebels karakter gehad. Toen de diagnose gesteld werd, had ik verwacht dat ze een en al verzet zou zijn, maar dat was niet het geval. Ze verraste ons met haar levenswijsheid, haar serene kijk op haar ziekte en de mogelijkheid dat ze misschien kon sterven. Ze ging ons daarin voor, en wat kan je als ouder anders doen dan meegaan?"
"Silke en ik hebben altijd heel dicht bij elkaar gestaan, en de band die we al hadden, is door alles wat we meegemaakt hebben nog veel sterker geworden."
Communiceren met artsen en verpleegkundigen
Uit het boek: "Op ons verzoek zal van nu af aan de arts naar wie onze voorkeur uitgaat, Silkes ontwikkeling volgen. Omdat hij niet iemand is die zegt: "Ik zal je redden", maar: "Ik zal er zijn voor jou'."
Kris: "Op dat vlak hebben we veel uiteenlopende ervaringen gehad. Er gebeurden soms dingen die niet door de beugel konden. Zo had Silke - vanuit haar opleiding verpleegkunde - zelf het vermoeden geuit dat ze misschien wel de ziekte van Hodgkin had, maar de betrokken arts had er geen oren naar. Ik vind dat je als arts dergelijke signalen van je patiënt nooit mag negeren."
"Wij wilden gewoon een eerlijk antwoord op al onze vragen, een luisterend oor voor onze twijfels. Aan sussende uitspraken heb ik nooit een boodschap gehad. Wel aan respect en luisterbereidheid. Dokters die heel dicht bij je staan en je het gevoel geven "we moeten hier samen door", creëren een soort bondgenootschap. Dát zijn dingen die je helpen."
Communiceren binnen het gezin
Uit het boek: "En ik ben eenzaam, alleen, torsend, al wat ik voel en zie: de pijnen, noden, leemten, verwachtingen en dunne plekken in het stramien van ons gezin."
Kris: "Kanker is een zware test voor het hele gezin. Iedereen is eenzaam, want iedereen reageert anders, vanuit zijn eigen aard. Op het moment van de diagnose waren we even heel dicht bij elkaar: Silke, haar zus, mijn echtgenoot en ik. We hebben goede voornemens gemaakt om het zo te houden, maar dat bleek in de praktijk heel moeilijk. Ik heb ervoor gekozen alles voor Silke te doen wat ik enigszins kon, zonder mijn gezin te verwaarlozen. Vooral de communicatie met mijn echtgenoot verliep moeizaam. Silkes ziekte was onbespreekbaar voor hem, terwijl ik zelf zo"n enorme behoefte had om erover te praten. Gelukkig gaat het nu weer een stuk beter, maar ik heb echt het gevoel dat we een vuurproef doorstaan hebben."
Ervaringen met andere mensen
Uit het boek: "Het is als afscheid nemen voor een lange, zware reis. Lachend, vanuit de verte, blijft men je wel toeroepen. Maar niemand om je koffers nog een eindje mee te dragen."
Kris: "Sommige mensen proberen op alles een antwoord te geven en je te troosten met verhalen over andere kankerpatiënten. Of ze geven advies: probeer eens dát of dié alternatieve therapie. Aan dat soort goede raad heb ik nooit een boodschap gehad. Integendeel: het riep alleen maar verzet in me op. Ik wilde helemaal geen antwoorden, want die waren er toch niet. Ik wilde alleen maar kunnen vertellen, voelen dat er ruimte was voor alles wat in me omging: mijn angst, mijn twijfels, mijn verdriet."
"Silke had een grote behoefte aan open communicatie, aan eerlijkheid, ook met bezoekers. Sommige mensen begrepen dat en gingen daarin mee. Anderen klapten dicht en lieten niet meer van zich horen. Dat deed pijn. Een pijn die omslaat in kwaadheid. Als er in vriendschap geen ruimte is voor pijnlijke dingen, wat is die vriendschap dan waard?"
Waarom een boek?
Uit het boek: "Toch zal ik, wandelend langs de laan van dit geluk, in mijn rug de bitse wind blijven voelen van het gevecht dat niet gewonnen wordt, en het verdriet waarmee iemand anders achterblijft."
Kris: "Van bij het begin wist ik dat ik iets zou doén met wat me overkwam. Omdat ik zelf al die tijd zo hard op zoek was naar herkenning, in tv-programma"s en in boeken, ben ik alles op papier beginnen te zetten. Ik heb het boek niet alleen voor mezelf geschreven, maar in de hoop dat ook een ander er iets kan uithalen: troost, herkenning, inspiratie of energie. Ik wil niet de indruk wekken dat ik lijden zinvol vind, want dat is niet zo. Het is absurd om zoiets te beweren. Maar je wordt er sterker door, en die sterkte raak je nooit meer kwijt. Ik hoop met dit boek bespreekbaar te maken wat voor mij en voor anderen onbespreekbaar was."






