 |  |  |
U bent hier:
Kanker en voeding: heeft een aanvullende voedingstherapie zin?
Als u een aanvullende behandeling overweegt of ermee bezig bent
- Praat erover met uw behandelende oncoloog of radiotherapeut. Vertel welk dieet u volgt, welke voedingssupplementen u neemt. Hij kan inschatten of het geen negatieve effecten heeft op uw kankerbehandeling
- Informeer u goed over het voorstel voor aanvullende therapie. Een gezonde portie argwaan kan daarbij zeker geen kwaad. Vragen die u moet stellen:
- wat houdt de therapie precies in?
- hoelang gaat de behandeling duren?
- wat mag ik ervan verwachten?
- wat zijn de kosten precies (voedingssupplementen e.d. zijn vaak erg duur!)?
- wat wordt door de ziekteverzekering vergoed? - Wantrouw een therapeut die beweert met zijn aanvullende behandeling kanker te kunnen genezen.
- Ga niet in zee met een therapeut die vraagt de klassieke behandeling te staken.
Tekst: Bart Van Moerkerke, uit Leven 23, juli 2004
Koen Vandewalle is huisarts in Sint-Kruis-Brugge. Hij heeft al 25 jaar ervaring met voedingstherapieën bij kankerpatiënten. 'Maar', zo beklemtoont hij bij het begin van het gesprek, 'voeding en voedingssupplementen kunnen de klassieke behandeling van kanker niet vervangen. Ze vullen die aan. Ik krijg af en toe patiënten over de vloer die bijvoorbeeld chemotherapie weigeren. Dan wil ik te weten komen waarom ze die behandeling afwijzen en hen motiveren om toch de chemotherapie te volgen.'
Dokter Vandewalle stelde een dagelijks programma op voor wat hij de opbouw van een fitte lichaamsconditie noemt. Hij vat het samen in twee woorden: gezond leven. Dat wil zeggen veel in de buitenlucht zijn, vroeg gaan slapen, veel water drinken, zeer traag en gezond eten. 'Ik raad mijn patiënten aan maar drie keer per dag te eten, zonder tussendoortjes. Al wijken we daar in functie van de ongemakken van de behandeling, bijvoorbeeld na een maagoperatie, soms van af. De maaltijden moeten volwaardig en zeer gevarieerd zijn, het liefst bereid met biologisch geteelde ingrediënten. Met suiker, koffie, frisdranken, alcohol en tabak moeten ze zeer sober zijn. Op zich is dat programma niet zo spectaculair maar het vraagt toch een grote inspanning om met oude gewoonten te breken. Maar als ze er in slagen door de eerste dagen heen te bijten, gaan de patiënten zich snel een stuk fitter voelen. Dat dieet vullen we aan met vitaminen, mineralen en andere voedingssupplementen.'
Bevordert gezond leven de genezing?
Gezond leven en gezond eten zijn belangrijk om kanker te voorkomen, daar bestaat voor professor Van Belle, professor medische oncologie in het UZ Gent, en dokter Vandewalle geen twijfel over. Maar wat zijn diëten en voedingssupplementen waard in de behandeling van kanker? Dokter Vandewalle: 'Ik stel vast dat iemand die zich fit voelt de klassieke kankerbehandeling beter verdraagt en ook minder last heeft van nevenwerkingen. Gezonde voeding aangevuld met supplementen verbetert het genezingsproces, daar ben ik van overtuigd. Ik kan dat niet bewijzen maar de ervaring die ik heb met tientallen patiënten is voor mij voldoende.'
Professor Van Belle vond in de wetenschappelijke literatuur geen enkele studie die aantoont dat gezonde voeding of bepaalde voedingssupplementen een invloed hebben op het verloop van de ziekte. 'Maar er is natuurlijk meer', zegt hij. 'Dokter Vandewalle doet meer dan de patiënten zeggen dat ze gezond moeten eten of dat ze bepaalde supplementen moeten innemen. Hij begeleidt hen intensief. En we weten dat kankerpatiënten die een goede psychologische begeleiding krijgen misschien niet langer maar wel beter kunnen leven. Bezig zijn met de patiënt, tijd uittrekken voor hem, hem het gevoel geven dat hij zelf iets kan doen, dat zijn stuk voor stuk belangrijke zaken waar wij ook in het UZ veel aandacht aan besteden.'
Dokter Vandewalle: 'Voeding gaat voor mij inderdaad een stuk verder dan eten en drinken. Ik wil het totaalbeeld van de patiënt verbeteren, ook op het psycho-emotionele en spirituele vlak. Ik praat met de patiënt over zijn verleden, ik ga na of hij nog zin geeft aan het leven, of hij nog hoop en verwachtingen koestert enzovoort. Het moreel en de levenswijze zijn belangrijker dan de vitaminen of mineralen die je inneemt.'
De gevaren van extreme behandelingen
Dat dokter Vandewalle het dieet en de supplementen in een groter geheel kadert, vindt professor Van Belle een goede zaak. 'Zijn aanpak vult de klassieke behandeling van kanker aan. Jammer genoeg kan dat niet van alle voedingstherapieën gezegd worden. Extreme diëten bijvoorbeeld zijn vaak lichamelijk schadelijk voor de patiënt. Bovendien kunnen ze een patiënt opzadelen met een schuldgevoel: "Als ik het dieet niet volhoud, is het mijn eigen schuld als het slecht gaat met mijn gezondheid". Andere behandelingen schrijven megadosissen van één of ander supplement voor of allerlei vreemde aftreksels van planten en stellen dat voor als dé middelen om de kanker te genezen. Dat heeft natuurlijk niets meer met aanvullende behandelingen te maken, dan gaat het puur om geldgewin.' Met deze vaststelling is dokter Vandewalle het volmondig eens.
Praat erover met de oncoloog
Hoe dan ook, het begrip tussen de klassieke oncologie en de aanvullende behandelingen is de voorbije jaren sterk toegenomen. 'Collega's-huisartsen en oncologen verwijzen regelmatig patiënten naar mij door', zegt dokter Vandewalle. Sommige patiënten van professor Van Belle volgen ook een aanvullende voedingstherapie en dat loopt prima. Belangrijk is wel dat er communicatie is tussen beide. Professor Van Belle: 'We moeten van elkaar weten wat we doen. Sommige voedingsstoffen kunnen namelijk een invloed hebben op de klassieke therapie. Zo weten we sinds enkele jaren dat pompelmoessap de afbraak van een bepaald soort chemotherapie stillegt waardoor de patiënten veel meer bijwerkingen ondervinden. Andere middelen versnellen dan weer de afbraak zodat de chemotherapie veel minder goed werkt. Patiënten hebben er dus alle belang bij hun oncoloog op de hoogte te brengen van de aanvullende behandeling die ze volgen.'
Voedingstherapie
Er zijn ontelbare benaderingen van voeding als aanvullende therapie voor kanker. Voorbeelden van voedingstherapieën zijn het Moermandieet, het Houtsmullerdieet, drinken van paardenmelk, rodebietensap enz. Over het nut van deze therapieën wordt al decennialang gediscussieerd - en dat zal wellicht nog lang doorgaan.
Ook al heeft een aanvullende therapie geen positief effect op de ziekte, voor de patiënt kan ze wel een belangrijk positief psychologisch effect hebben. Patiënten krijgen erdoor het gevoel zelf iets te kunnen doen en de ziekte beter onder controle te hebben.