LinksSitemapContact
U bent hier:

HPV-vaccinatie

Meer lezen

1. Welke vaccins bestaan er?
2. Voor wie zijn de vaccins bedoeld?
3. Is de vaccinatie verplicht?
4. Waarom moet een meisje zich zo vroeg laten vaccineren, terwijl een uitstrijkje pas vanaf 25 jaar moet?
5. Moeten jongens ook gevaccineerd worden?
6. Ik ben al bijna 40 en ik heb een vaste relatie. Heeft het zin dat ik mij laat vaccineren?
7. Hoe gebeurt de vaccinatie?
8. Mag ik seks hebben vóór ik de laatste inspuiting heb gekregen?
9. Hoe betrouwbaar is het vaccin?
10. Hoe lang biedt de vaccinatie bescherming?
11. Moet ik nog een uitstrijkje laten maken als ik gevaccineerd ben?
12. Moeten we ons zorgen maken over nieuwe, gevaarlijker types HPV die door de vaccinatie zullen opduiken?
13. Moeten we ons nu wel of geen zorgen maken over mogelijke bijwerkingen?
14. Wie betaalt de vaccinatie?

1. Welke vaccins bestaan er?

Momenteel zijn er twee vaccins tegen HPV op de markt: Gardasil en Cervarix. Beide vaccins beschermen tot 100% tegen de types 16 en 18. Types 16 en 18 zijn de twee belangrijkste types die baarmoederhalskanker veroorzaken. Ze worden teruggevonden bij 70 tot 75 van de 100 baarmoederhalskankers. Let wel: de vaccins beschermen dus niet meer tegen types waarmee u eventueel al besmet bent geraakt.

Uit onderzoek is gebleken dat Cervarix ook beschermt tegen andere types HPV die baarmoederhalskanker veroorzaken: types 31, 33 en 45. De bijsluiter voor dit product werd daarom aangepast. Alle deze types samen (16, 18 en ook 31, 33 en 45) veroorzaken ruim 80 van de honderd baarmoederhalskankers.

Het andere vaccin, Gardasil, beschermt behalve tegen types 16 en 18 ook tegen types 6 en 11. Deze types veroorzaken geen kanker, maar wel genitale wratten (wratten op de geslachtsorganen). Ze zijn verantwoordelijk voor het merendeel van de genitale wratten. Genitale wratten veroorzaken uiteraard geen kanker, maar zijn wel erg storend.
Welk vaccin in uw geval het meest aangewezen is, bespreekt u het best met u arts.

2. Voor wie zijn de vaccins bedoeld?

Vaccinatie gebeurt bij voorkeur op tienerleeftijd. Een besmetting met HPV kan al opgelopen worden vanaf het eerste seksuele contact. Vandaar dat vaccinatie het liefst vóór het eerste seksuele contact gebeurt, nog vóór besmetting met één van de types kan zijn opgetreden. Bovendien reageert het afweersysteem op jonge leeftijd het best op de vaccinatie.
Ook bij meisjes en jonge vrouwen die al seksueel actief zijn, kan vaccinatie nog nuttig zijn. Zelfs al bent u al met een van de types besmet geraakt, dan biedt de vaccinatie nog altijd bescherming tegen het (de) andere HPV-type(s) waartegen het vaccin bescherming biedt. De kans dat u met alle types hpv die kanker veroorzaken, besmet bent geraakt, is erg klein. Het vaccin zal in dat geval nog bescherming bieden tegen het (de) type(s) waarmee u nog niet besmet bent geraakt.
Behoort u niet tot de tienerpopulatie en wilt u weten of vaccinatie in uw geval nog nuttig is, dan bespreekt u dit het best met uw arts. Uw leefgewoonten spelen hierbij een rol.
Vanaf het schooljaar 2010-2011 biedt de Vlaamse overheid aan alle meisjes van het eerste jaar secundair onderwijs in Vlaanderen gratis vaccins tegen het humaan papillomavirus (HPV) aan.

Naar boven

3. Is de vaccinatie verplicht?

De vaccinatie is zeker niet verplicht. Ook al wordt de vaccinatie opgenomen in de algemene vaccinatiekalender, dan nog zal ze niet verplicht zijn. Alleen vaccinatie tegen polio is in ons land wettelijk verplicht.

Naar boven

4. Waarom moet een meisje zich zo vroeg laten vaccineren, terwijl een uitstrijkje pas vanaf 25 jaar moet?

Het virus zelf kan u al vanaf het eerste seksuele contact oplopen. Daarom gebeurt de vaccinatie het best op jonge leeftijd, vóór het eerste seksuele contact. Baarmoederhalskanker zelf ontwikkelt zich echter heel langzaam. Tussen een besmetting met HPV en beginnende baarmoederhalskanker of een voorstadium van baarmoederhalskanker, kan 10 tot 15 jaar liggen. Vandaar dat een uitstrijkje pas vanaf 25 jaar moet.

Naar boven

5. Moeten jongens ook gevaccineerd worden?

Ook jongens kunnen besmet raken met HPV. Ze kunnen er natuurlijk geen baarmoederhalskanker van krijgen, maar ze kunnen het virus wel overdragen op meisjes. Bovendien kunnen ze er andere ziekten van krijgen, zoals genitale wratten en (zeldzaam) peniskanker.
Maar, de studies die moeten uitmaken of vaccinatie bij jongens/mannen voordelen biedt, zijn nog niet afgelopen. Daarom is de vaccinatie van jongens (nog) niet aanbevolen.

Naar boven

6. Ik ben al bijna 40 en heb een vaste relatie. Heeft het zin dat ik mij laat vaccineren?

Uit de studies die tot nu toe zijn gedaan, blijkt dat ook al hebt u al seksueel contact gehad en bent u al met HPV besmet geraakt, vaccinatie toch nog altijd kan helpen. Bij het ouder worden produceert het lichaam minder antistoffen tegen virussen, dus ook tegen HPV. Een oude, slapende besmetting die al een tijdje in het lichaam sluimert, krijgt door die verminderde afweer de kans om toch nog actief te worden. Dat kan deels verklaren waarom er - na een eerste piek in de jonge populatie - bij vrouwen rond de 40 à 50 jaar een tweede opflakkering van HPV-besmettingen is. Met het vaccin krijgt u een extra dosis antistoffen om het virus te lijf te gaan.
Sommige vrouwen moeten er misschien rekening mee houden dat hun partner hen niet altijd trouw is. Langs hun partner om kunnen ze zo toch besmet raken met andere types HPV waarmee ze nog niet waren besmet.
Vrouwen die op latere leeftijd aan een nieuwe relatie beginnen, lopen het risico om nog met een type HPV besmet te worden waarmee ze nog niet waren besmet. Ook dan hebben ze baat bij een vaccinatie.

Naar boven

7. Hoe gebeurt de vaccinatie?

Om de beste bescherming tegen HPV te bekomen, worden er 3 inspuitingen over een periode van 6 maanden toegediend. Er is namelijk een bepaalde tijd nodig voor de opbouw van de bescherming. Na 3 inspuitingen bent u op doeltreffende wijze beschermd. De inspuiting vindt plaats in de bovenarm. Er is geen gynaecologisch onderzoek nodig.
Elke arts (huisarts, gynaecoloog, kinderarts, ...) kan de voorschriften voor de 3 dosissen van het vaccin maken. Met de voorschriften kan u het vaccin kopen bij de apotheker. De arts zal het vaccin toedienen. Hij of zij zal u vertellen wanneer u moet terugkomen voor de volgende dosis.

Naar boven

8. Mag ik seks hebben vóór ik de laatste inspuiting heb gekregen?

U bent pas volledig beschermd tegen de types waartegen de vaccins bescherming bieden als u het volledige vaccinatieschema hebt doorlopen. Daarvóór kunt u dus nog besmet raken met een van de HPV-types, waardoor het vaccin een deel van zijn beschermende werking kan verliezen. Vrijen met een condoom is niet voldoende. Ook delen van de geslachtsorganen die niet door een condoom zijn bedekt, kunnen met het virus besmet zijn, waardoor het virus toch kan worden overgedragen.

Naar boven

9. Hoe betrouwbaar is het vaccin?

Het vaccin biedt geen bescherming tegen alle types HPV en biedt dus ook geen volledige bescherming tegen het ontstaan van baarmoederhalskanker. Het vaccin beschermt wel volledig tegen type 16 en type 18 (en in geval van Cervarix ook tegen type 31, 33 en 45) als u nog niet door die types bent besmet. Types 16 en 18 zijn verantwoordelijk voor 70 tot 75 van de 100 gevallen van baarmoederhalskanker, types 16, 18 en 31, 33 en 45 samen zijn verantwoordelijk voor ruim 80 van de 100 gevallen van baarmoederhalskanker.

We zouden de HPV-vaccinatie kunnen vergelijken met het dragen van een kogelvrij vest. U bent er grotendeels door beschermd, maar niet helemaal. Precies omdat het vaccin dus geen volledige bescherming biedt, is het erg belangrijk dat vrouwen vanaf 25 jaar om de 3 jaar een uitstrijkje laten nemen, óók als ze gevaccineerd zijn tegen HPV. Dat is nodig om afwijkingen op te sporen die veroorzaakt zijn door types HPV waartegen de vaccins niet beschermen.

Naar boven

10. Hoe lang biedt de vaccinatie bescherming?

Op dit moment kunnen we nog niet zeggen hoe lang HPV-vaccinatie bescherming biedt. Daarvoor zijn de vaccins nog te nieuw. Hoe lang de vaccinatie bescherming biedt en of er na verloop van tijd nog een herhalingsvaccinatie zal nodig zijn, zal de tijd moeten uitmaken.
De eerste studies naar de werkzaamheid van het vaccin zijn nu zo'n negen tot tien jaar oud. Meisjes en vrouwen die toen werden ingeënt, blijken nog altijd beschermd te zijn tegen de HPV-types waartegen het vaccin bescherming biedt.

Naar boven

11. Moet ik nog een uitstrijkje laten maken als ik gevaccineerd werd?

Jazeker, want de kans op baarmoederhalskanker of een voorstadium ervan blijft bestaan. Waarom?

  • Het vaccin beschermt niet tegen alle types HPV die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken.
  • Wie al seksueel actief was vóór de vaccinatie, kan al besmet zijn geraakt met een type HPV. Het vaccin beschermt niet meer tegen het type waarmee u al besmet was.
  • De beschermende effecten van het vaccin op lange termijn zijn nog niet helemaal bekend. Dat komt omdat het vaccin nog niet lang genoeg op de markt is.


Naar boven

12. Moeten we ons zorgen maken over nieuwe, gevaarlijker types HPV die door de vaccinatie zullen opduiken?

Op dit moment zijn types 16 en 18 de belangrijkste veroorzakers van baarmoederhalskanker. Maar, er zijn ook nog andere, minder voorkomende types HPV die baarmoederhalskanker veroorzaken. Bestaat dan niet het gevaar dat die types de plaats gaan innemen van types 16 en 18 en plots meer gaan voorkomen? Of zullen door de vaccinatie nieuwe types HPV ontstaan, die veel sterker zijn en waartegen ons afweersysteem minder verweer heeft?
Het ziet er naar uit dat HPV heel stabiel is en wat dat betreft niet te vergelijken is met het griepvirus, dat wel constant verandert. Precies daarom moet het griepvaccin voortdurend worden aangepast, omdat het anders niet meer werkt. Volgens experts zal de HPV-vaccinatie de ontwikkeling van nieuwe types HPV niet stimuleren.
Of door de vaccinatie andere, minder voorkomende types geleidelijk meer gaan voorkomen, weet men eigenlijk nog niet. Dat zullen we moeten afwachten.

Naar boven

13. Moeten we ons nu wel of geen zorgen maken over mogelijke bijwerkingen?

Bij elk medicijn bestaat een risico op bijwerkingen. Die bijwerkingen worden in de bijsluiter opgesomd. Sommige mensen zijn gevoeliger voor bijwerkingen. In het geval van het HPV-vaccin kunnen op korte termijn klassieke bijwerkingen optreden als rode huid, jeuk tot lichte pijn en zwelling op de plaats van de inspuiting en koorts. De vaccins worden ook afgeraden voor zwangere vrouwen, maar dat is voor de meeste medicijnen het geval.
Het is uiteraard belangrijk dat er ook gewaakt wordt over eventuele bijwerkingen op lange termijn. Uit het onderzoek dat tot nog toe hiernaar werd gevoerd, blijkt voorlopig niet dat er bijwerkingen zijn op lange termijn.
Het spreekt vanzelf dat men moet blijven toezicht houden op alle mogelijke bijwerkingen, zowel op lange als op korte termijn. Daarom is het belangrijk dat ook u, als patiënt, eventuele nieuwe bijwerkingen van medicijnen aan uw arts meldt.
Op het internet zijn nogal wat wilde verhalen (veelal uit Amerika) te vinden over allerlei ernstige bijwerkingen als gevolg van de vaccinatie. Er zouden zelfs meisjes gestorven zouden zijn na vaccinatie tegen HPV. Wat is daar nu allemaal van aan?
Vóór een vaccin op de markt komt, wordt het altijd zeer goed uitgetest. Ook de toxiciteit (giftigheid) en de mogelijke bijwerkingen worden daarbij grondig getest. Pas wanneer een geneesmiddel aan erg strenge veiligheidseisen voldoet, mag het op de markt komen. Dat was ook het geval met de HPV-vaccins. In verscheidene landen hebben nationale adviesorganen bovendien de vaccinatie aanbevolen. Tot nog toe werd bij ons weten nog geen enkel verband aangetoond tussen plotse sterfgevallen en de vaccinatie.

Naar boven

14. Wie betaalt de vaccinatie?

Meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs in Vlaanderen kunnen gratis gevaccineerd worden (in het kader van de algemene vaccinatiekalender, via het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB)). Het gaat om een aanbod, niet om een verplichte vaccinatie. Voor meisjes die niet in aanmerking komen voor de gratis vaccinatie is een gedeeltelijke terugbetaling voorzien via het ziekenfonds (RIZIV). De vaccins moeten in dat geval zelf aangekocht worden in de apotheek, op voorschrift van een arts. Vaccinatie gebeurt in dat geval door een arts, en niet door het CLB. De terugbetaling geldt voor alle meisjes van 12 tot en met 18 jaar. Meisjes die ouder zijn en al een eerste vaccin kregen vóór hun negentiende verjaardag, komen ook in aanmerking voor terugbetaling. Een gewone verzekerde betaalt dan nog slechts 10,60 euro per vaccin, wie een OMNIO-statuut heeft betaalt 7,10 euro per vaccin.

Naar boven